Loslaten is niet hetzelfde als opgeven

Er is een zin van mijn opa die ik nooit ben vergeten.

Een mens vreest het meest voor de zaken die hij vreest, doch die nooit uit zullen komen.

Ik snapte hem als kind niet helemaal. Nu wel. Want het meeste waar we ons schrap voor zetten, gebeurt nooit. We bouwen een ramp in ons hoofd, en richten ons hele doen en laten in om die ramp te voorkomen. En juist door dat vasthouden lopen we vast.

Ik wil je daar een verhaal over vertellen. Een eigen verhaal, want ik heb deze les op de moeilijkst mogelijke manier moeten leren.

De deal die niet meer kon

Jaren geleden had ik een leverancier van topfilms. Belangrijke films. Ze waren een hoeksteen van wat we deden.

Maar de deal die we hadden, was ingehaald door de tijd. We moesten elke maand data aanleveren die we eenvoudigweg niet meer konden leveren. Het paste niet meer. Iedereen die goed keek, kon het zien.

En toch hield ik vast.

Want de gedachte dat we zonder deze partij verder zouden moeten, was ondraaglijk. Een no-go. Ondenkbaar. Dus deden we alsof. We gingen door, maand na maand, terwijl we eigenlijk allang wisten dat het niet houdbaar was.

Tot de bom barstte.

We hadden niet geleverd wat we moesten leveren. Het escaleerde razendsnel. De films moesten er onmiddellijk af. Een enorm conflict met een partij aan de andere kant van de wereld, en het ging alle kanten op behalve de goede.

Elf uur vliegen voor niets

Ik stapte op het vliegtuig. Elf uur naar Los Angeles. En daar, na de reis, een vergadering van vijf uur.

Aan het einde van die vijf uur was er nog steeds geen oplossing.

Moe en leeg ging ik terug naar mijn hotel. Ik kon niet slapen. Mijn hoofd bleef malen, op zoek naar de manier waarop ik dit kon redden, waarop ik kon vasthouden wat ik dacht niet te kunnen missen.

En toen, vroeg in de ochtend, werd ik wakker met iets wat ik de avond ervoor nog niet kon zien.

Ik was zelf het probleem.

Niet de leverancier. Niet de deal. Niet de partij aan de andere kant. Ik. Ik was zo verblind door de gedachte dat ik niet zonder kon, dat ik geen enkele andere uitweg meer zag. Mijn angst voor de uitkomst hield elke oplossing tegen.

De brief die ik niet hoefde te versturen

Dus deed ik iets vreemds. Ik schreef een afscheidsbrief.

Geen boze brief. Geen juridische brief. Een oprechte. Ik schreef hoe dankbaar ik was dat we zo lang hadden samengewerkt. Hoe waardevol het was geweest. En hoe ik ze het allerbeste wenste, voor de weg die voor ze lag.

En hier komt het. Ik hoefde die brief niet eens te versturen.

Want op het moment dat ik hem schreef, op het moment dat ik werkelijk losliet, gebeurde er iets. Er ontstond ruimte. De kramp die mijn hoofd al weken in een wurggreep hield, liet los. En in die ruimte, binnen een half uur, zag ik ineens een oplossing die er al die tijd al was geweest. Ik had hem alleen niet kunnen zien, omdat ik te hard vasthield.

Ik stuurde die oplossing per mail, met dank voor het prettige gesprek van de dag ervoor.

En toen liet ik het los. Echt los.

Koffie in Venice

Ik ging eropuit. Het was februari, ik was in Los Angeles, en in plaats van in mijn hotelkamer te blijven zitten wachten en piekeren, ging ik genieten van het simpele feit dat ik daar was.

Ik dronk koffie in Venice. Een ontbijtje erbij. Ik rook de stad, keek mijn ogen uit, en was gewoon even aanwezig bij het moment. Niet bij het probleem.

Nog geen uur later had ik antwoord. Het was rond. We konden door.

Niet doordat ik harder had vastgehouden. Maar doordat ik had losgelaten.

De baksteen op de eend

Dit is wat ik bedoel als ik zeg dat loslaten niet hetzelfde is als opgeven. Het is bijna het tegenovergestelde.

Stel je een eendje voor in het water. Het drijft, vanzelf, zonder moeite. Dat is wat het doet. Maar plak er een baksteen aan vast, en het zinkt.

Wat we meestal proberen, als we vastzitten, is harder zwemmen met de baksteen er nog aan. Meer moeite. Meer controle. Meer vasthouden. En we zinken alleen maar dieper.

Loslaten is niet stoppen met zwemmen en verdrinken. Dat is opgeven. Loslaten is de baksteen weghalen. En dan ontdekken dat je vanzelf weer gaat drijven, omdat drijven is wat je altijd al kon.

De baksteen, in mijn geval, was de gedachte dat ik niet zonder die deal kon. Dat ene verhaal hield alles onder water. En pas toen ik het losliet, kwam ik weer boven. En zag ik wat er werkelijk mogelijk was.

Wat houd jij onder water?

Misschien herken je het. Iets wat je vasthoudt omdat het idee van loslaten ondraaglijk voelt. Een samenwerking. Een plan. Een functie. Een relatie. Een beeld van hoe het zou moeten zijn.

En misschien weet je diep van binnen allang dat het niet meer past. Maar de angst voor wat er gebeurt als je het loslaat, houdt je vast.

Denk dan aan mijn opa. Een mens vreest het meest voor de zaken die hij vreest, doch die nooit uit zullen komen. De ramp die je voor je ziet, is bijna nooit de ramp die komt. Vaak is wat er aan de andere kant van het loslaten ligt, ruimer en lichter dan wat je zo krampachtig vasthield.

Loslaten is geen verlies. Het is de baksteen weghalen, zodat je weer kunt zien waar de stroom je heen wil brengen.

Daar heb ik een boek over geschreven. Over loslaten. Over drijven. En over kijken waar de stroom je heen voert. Je kunt het eerste hoofdstuk hieronder gratis lezen.

Het begint, hoe kan het ook anders, met een eend.